1

Często się zdarza, że ci sami kontrahenci dokonują zakupów tych samych towarów i usług. W celu ułatwienia pracy i przyspieszenia obsługi klienta istnieje możliwość kopiowania wcześniej wystawionych dokumentów. Kopiowanie to polega na przepisaniu całej zawartości dokumentu do nowego formularza. Dokument podstawowy i kopia wystawione są dla tego samego kontrahenta i mają identyczne pozycje, ilości i ceny. Różnica dotyczy jedynie dat (proponowane są daty bieżące) i numeru (nadawany jest numer kolejny w schemacie zastosowanym na dokumencie pierwotnym). Tak wystawioną fakturę możemy dowolnie korygować.

W przypadku modułów Handel, Handel Plus podczas kopiowania dokumentów, magazyny kopii dokumentu ustawiane są zgodnie ze schematem:

  • W pierwszej kolejności ustawiany jest magazyn domyślny dla operatora jeśli istnieje.
  • Jeśli magazyn domyślny operatora nie jest ustawiony, wówczas ustawiany jest magazyn domyślny stanowiska jeśli istnieje.
  • Jeśli nie ma magazynu domyślnego dla operatora lub stanowiska, kopiowany jest magazyn główny.

Dotyczy wersji: 2020.2.1

Na Fakturach Zakupu oraz Fakturach Zakupu od Rolnika Ryczałtowego  powstałych przez kopiowanie ustawiany jest numer rachunku bankowego Płatnika z dokumentu kopiowanego, pod warunkiem że ten numer aktualnie znajduje się na formularzu Płatnika. Jeśli numer rachunku bankowego Płatnika został usunięty, na skopiowanym dokumencie ustawiany jest domyślny numer rachunku bankowego Płatnika.


Aby skopiować dokument należy:

  1. otworzyć listę dokumentów, zawierającą dokument, który chcemy kopiować (np. lista faktur),
  2. ustawić kursor na dokumencie, który będzie kopiowany,
  3. fakturę kopiujemy za pomocą kombinacji <CTRL> + <INSERT> lub <CTRL>+ ,
  4. otwarty zostanie formularz nowej faktury ze skopiowanymi danymi (mogą być modyfikowane).

Kopiowanie płatności na dokumentach

W Konfiguracji firmy/ Handel/ Parametry znajduje się parametr związany z kopiowaniem tabeli płatności na dokumentach: Kopiowanie dokumentów – przenoś płatności z dokumentu źródłowego. Parametr jest uwzględniany zarówno podczas kopiowania pojedynczych dokumentów, jak i podczas kopiowania seryjnego.

Jeśli parametr nie jest zaznaczony – na utworzonym dokumencie tabela płatności jest przeliczana od nowa i ustawiana zgodnie z formą płatności z zakładki [Ogólne].

Jeśli parametr jest zaznaczony – oprócz pozycji dokumentu kopiowana jest również tabela płatności, wraz z ustalonymi tam płatnościami częściowymi.

Uwaga
Jeśli Użytkownik wprowadzi zmiany na liście pozycji na skopiowanym dokumencie i równocześnie zdefiniowane będzie więcej niż jedna płatność częściowa – program nie skoryguje kwot w tabeli płatności tak, by była zgodna z wartością dokumentu. Użytkownik musi ponownie ustalić kwoty płatności.

Parametr dotyczy również kopiowania płatności związanych z kaucjami, których obsługę można włączyć w modułach Handel, Handel Plus (na zakładce [Kaucje] na FA, PA, FZ). Jednak działanie tego parametru jest również mocno związane z parametrem dotyczącym automatycznego naliczania kaucji na dokumentach w Konfiguracji firmy/ Magazyn/ Kaucje: 

  • Jeśli parametr o kopiowaniu płatności nie jest zaznaczony – to zarówno na zakładce [Płatności]jak i na zakładce [Kaucje] tabela płatności jest zawsze wyliczana od nowa.
  • Jeśli parametr o kopiowaniu płatności jest zaznaczony i zaznaczony jest równocześnie parametr o automatycznym naliczaniu kaucji – w momencie kopiowania ponownie przeliczane są kaucje. Dlatego kopiowana jest tabela płatności na zakładce [Płatności](związana z towarami handlowymi), natomiast na zakładce [Kaucje] tabela płatności związana z opakowaniami zwrotnymi jest przeliczana od nowa.
  • Jeśli parametr o kopiowaniu płatności jest zaznaczony i równocześnie nie jest zaznaczony parametr o automatycznym przeliczaniu kaucji – w momencie kopiowania dokumentu przepisywana jest zarówno lista towarów handlowych jak i opakowań zwrotnych. Dlatego na tworzony dokument kopiowane są zarówno płatności częściowe z zakładki [Płatności]jak i z zakładki [Kaucje]

Uwaga
W przypadku zmiany waluty na dokumencie tabele płatności (zarówno na zakładce Płatności jak i Kaucje) są wyliczane od nowa.

 

 




Nową pozycję można dopisać przez wciśnięcie przycisku  , klawisza <INSERT> czy wybór Dodaj z menu kontekstowego.

W Konfiguracji firmy/ Handel/ Parametry znajduje się parametr odpowiedzialny za sposób dodawania kolejnej pozycji do dokumentu. Do wyboru użytkownika jest dodawanie poprzez edycję bezpośrednio na liście lub przez podniesienie formularza pozycji: 

    • edycja na liście – niezależnie od dokumentu zawsze otwierane jest pole bezpośrednio na formularzu dokumentu, gdzie można wpisać bezpośrednio kod towaru. Lista towarów jest dostępna m.in. po wciśnięciu kombinacji klawiszy <ALT>+<STRZAŁKA w GÓRĘ oraz przycisku <TAB> w pustym polu Kod w pustym polu z Nazwą.
    • podniesienie formularza – podczas dodawania pozycji zawsze podnoszony jest formularz pozycji, gdzie m.in. dostępne jest pole na opis towaru.
    • podniesienie formularza – szybka obsługa – taki sposób wystawiania dokumentów powinien ułatwić proces dopisywania pozycji przy użyciu klawiatury. Dopisanie pozycji sprowadza się do wciśnięcia: <INSERT> (otwiera formularz pozycji), <ENTER> (zatwierdzenie wprowadzonego kodu towaru), <ENTER> (zatwierdzenie ilości) i <ENTER> (zatwierdzenie pozycji).

Dodając na dokument pozycje poprzez podniesienie formularza, w oknie Pozycja dokumentu znajduje się przydatna informacja prezentująca aktualny stan towaru na magazynie wybranym na dokumencie. Ilość w polu Stan towaru jest zależna od parametru w menu System/ Konfiguracja/ Firma/ Magazyn/ Parametry – Nie pozwalaj na wydanie towaru, gdy występują rezerwacje. Jeśli parametr jest zaznaczony – sprawdzana jest ilość dostępna towaru (pomniejszona o rezerwacje). Jeśli parametr jest niezaznaczony – sprawdzana jest całkowita ilość towaru na magazynie. Prezentowany jest stan towaru na datę sprzedaży (w przypadku PA, FS), datę wydania (w przypadku WZ) i datę wystawienia (w przypadku RW, MM).</ p>

Stan towaru prezentowany jest w jednostce miary towaru wskazanej na dokumencie.
Pole jest widoczne wyłącznie na dokumentach w buforze.</ p>

W przypadku modułów Handel, Handel Plus dostępna jest również opcja:

  • wybór wielu towarów – podczas dodawania pozycji zawsze otwierana jest lista towarów z możliwością jednoczesnego wyboru wielu. Jeśli wystąpi sytuacja, gdy towar nie może zostać dopisany do dokumentu (np. nie ma wystarczającej ilości w magazynie) – zostanie wyświetlona informacja o towarach które nie zostały przepisane.
    • W module Handel z poziomu okna Lista zasobów można zmienić magazyn celem podglądu stanu na innych magazynach, natomiast towar zostanie pobrany na dokument z magazynu wskazanego na dokumencie.
    • W module Handel Plus w przypadku dokumentów Faktura Sprzedaży, Paragon, Rezerwacja Odbiorcy, Zamówienie u Dostawcy – dodając towar na dokument, można zmienić magazyn dla poszczególnych pozycji dokumentu. Dla pozostałych dokumentów, z poziomu okna Lista zasobów można zmienić magazyn celem podglądu stanu na innych magazynach, natomiast towar zostanie pobrany na dokument z magazynu wskazanego na dokumencie.

Kod i Nazwa na dokumentach

Z poziomu dokumentu możliwa jest edycja wartości zarówno dla kodu jak i dla nazwy towaru. Wpisując w jedno z tych pól kod towaru, nazwę lub kod EAN, program w zależności od tego w którym polu zostały te dane wpisane, wyszuka kolejno:

  • dla pola Kod – najpierw sprawdzi, czy istnieje w Cenniku kod towaru taki, jak wpisany ciąg znaków, jeśli natomiast nie znajdzie, będzie szukał pasującej nazwy, w następnej kolejności sprawdzi istnienie zgodnego kodu EAN,
  • dla pola Nazwa – najpierw sprawdzi czy istnieje towar o takiej nazwie, jeśli nie istnieje wtedy będzie szukał zgodnego kodu towaru, w ostatniej kolejności sprawdzi kody EAN.

Jeśli według poniższych zasad, w Cenniku zostanie znaleziony pasujący do wzorca towar, wówczas po potwierdzeniu klawiszem <ENTER> odpowiednio zostaną wypełnione pola – Kod i Nazwa.

W przeciwnym razie, jeśli żaden z towarów istniejących w bazie nie będzie pasował do wzorca, wówczas program wyświetli pełną listę towarów. Po otwarciu listy kursor ustawi się na towarze, który najbardziej odpowiada wpisanemu na formularzu dokumentu ciągowi znaków.

Informacja o stanie towaru na magazynie

Na formularzu:

  • Faktury Sprzedaży,
  • Paragonu,
  • Rezerwacji Odbiorcy,
  • Wydania Zewnętrznego,
  • Rozchodu Wewnętrznego

znajduje się kolumna Stan min. – prezentacja stanu towaru dla magazynu wybranego na dokumencie zgodnie z ustawioną datą sprzedaży.

  • Kolumna jest zależna od parametru w menu System/ Konfiguracja/ Firma/ Magazyn/ Parametry – Nie pozwalaj na wydanie towaru, gdy występują rezerwacje. Jeśli parametr jest zaznaczony – sprawdzana jest ilość dostępna towaru (pomniejszona o rezerwacje). Jeśli parametr jest niezaznaczony – sprawdzana jest całkowita ilość towaru na magazynie. Kolumna Stan Min. przyjmuje następujące wartości:

– stan towaru powyżej ilości minimalnej określonej w menu Ogólne/ Cennik lub Handel/ Zasoby – na karcie towaru, na zakładce [Dodatkowe],
– stan towaru poniżej ilości minimalnej określonej na karcie towaru, na zakładce [Dodatkowe],
– zerowa ilość towaru na magazynie.

 

  • Stan min. jest wyświetlany w odniesieniu do jednostki miary wskazanej na karcie towaru, na zakładce [Dodatkowe] dla pola Ilość minimalna.
  • Kolumna Stan min. jest dostępna wyłącznie dla dokumentów w buforze.
  • Stan minimalny nie jest wyświetlany dla usług.

Dotyczy wersji: 2019.0.1
 Zmiana kolejności pozycji na dokumentach

Na formularzach dokumentów handlowo magazynowych można zmieniać kolejność pozycji metodą „przeciągnij i upuść” – należy wcisnąć lewy przycisk myszy na wybranej pozycji i trzymając wciśnięty przycisk przesunąć myszą kursor do wybranego miejsca

Nie można zmieniać kolejności pozycji na:

  • dokumentach zatwierdzonych na stałe,
  • korektach,
  • dokumentach pochodzących z przekształceń, na których nie ma możliwości dodawania/ usuwania pozycji.


Import pozycji dokumentu z pliku

Towary na dokument można dodawać za pomocą importu z pliku .txt lub .csv. Funkcja działa na dokumentach handlowo- magazynowych z wykluczeniem korekt, Faktur Zaliczkowych i Dokumentów Wewnętrznych Sprzedaży. Zaimportować można identyfikator towaru, ilość i cenę.

Do poprawnego importu wymagany jest identyfikator towaru oraz ilość, cena jest opcjonalna.

Z poziomu formularza dokumentu, na zakładce [Ogólne], na górnej wstążce programu znajduje się opcja Kolektor danych/Importuj pozycje, za pomocą, której należy wskazać plik (z dysku lub z IBARD).

Import towarów na dokument z pliku

Plik musi mieć rozszerzenie .csv lub .txt oraz posiadać strukturę: TOWAR;ILOŚĆ;CENA, gdzie:

Towar – kod towaru/ nazwa towaru/ kod EAN domyślny lub dodatkowy/ PLU. Wartość w pliku jest wymagana.

Ilość – ilość towaru, jaka zostanie zaimportowana na dokument (do czterech miejsc po przecinku, bez jednostki miary). Wartość pola jest wymagana. Jeśli nie zostanie uzupełniona, bądź w pliku zostanie wpisane zero, wówczas towar nie zostanie przeniesiony na dokument.

Uwaga
Aby cena i ilość zaimportowały się poprawnie nie należy używać separatora tysięcy (spacji lub dowolnego innego znaku).

Jeśli w pliku podano kod EAN, na dokumencie ustawi się jednostka miary przypisana do tego kodu. Jeśli w pliku podano kod/nazwę/PLU, na dokument podpowiada się podstawowa jednostka miary towaru.

Cena – pobierana jest z programu lub z pliku (w zależności od wyboru dokonanego w oknie importu), wyjątkiem jest Rozchód Wewnętrzny i Przesunięcie Międzymagazynowe, gdzie ceny podpowiadają się zgodnie z metodą rozliczania magazynu (FIFO/LIFO/AVCO). Jeśli podano cenę z dokładnością większą niż dwa miejsca po przecinku, podczas importu zostanie ona zaokrąglona do dwóch miejsc po przecinku.

  • Jeśli wybrano Pobieraj ceny z programu, na dokumencie ustawiana jest cena jak przy ręcznym dodawaniu pozycji (cena domyślna z uwzględnieniem rabatów).
  • Dla cen pobieranych z pliku:
  • Jeśli podatek VAT na dokumencie jest liczony algorytmem od netto, ceny z pliku traktowane są jako ceny netto. Jeśli VAT liczony jest od brutto, ceny z pliku traktowane są jako brutto.
  • Jeśli nie uzupełniono ceny w pliku, to na dokument wstawiana jest wartość 0,00.
  • Waluta ceny jest zgodna z walutą określoną na dokumencie.

Jeśli operator ma blokadę zmiany ceny na dokumencie (Konfiguracja programu/Użytkowe/ Operatorzy – karta Operatora, zakładka [Parametry]), sekcja z wyborem ceny w oknie importu nie jest widoczna.

Na dokument importowane są również towary oznaczone, jako nieaktywne.

Wszystkie dodatkowe dane wpisane w pliku po cenie zostaną pominięte podczas importu.

Uwaga
Przy imporcie towarów z pliku nie działa parametr Kontrola ilości na dokumentach rozchodowych – przy akceptacji pozycji (przez bufor) (Konfiguracja firmy/ Magazyn/ parametry).

Import listy towarów do Arkuszy Inwentaryzacyjnych

Eksport pozycji dokumentu do pliku

Na dokumentach handlowo – magazynowych (z wyjątkiem korekt, Faktur Zaliczkowych i Bilansu Zamknięcia Magazynu) możliwe jest wyeksportowanie pozycji do pliku. Funkcja jest dostępna  z poziomu zakładki [Ogólne] dla formularzy dokumentów, na górnej wstążce programu: Kolektor danych/Eksportuj pozycje.

Eksport towarów z dokumentu do plikuWyeksportowany plik można zapisać na dysku lokalnym lub w IBARD (opcja wymaga założonego konta).

Eksportowany plik musi mieć rozszerzenie .csv lub .txt.

Posiada strukturę: Towar; Ilość; Cena


  • Towar – identyfikator pozycji (do wyboru wg kodu towaru/ wg kodu EAN). W przypadku, gdy pozycje nie są dodawane na dokument z wykorzystaniem czytnika kodów kreskowych (poprzez EAN) i użytkownik wybierze eksport wg kodu EAN, w pliku zapisywany jest EAN domyślny towaru.
  • Ilość – eksportowana jest ilość bez jednostki miary. W przypadku eksportu wg kodu towaru ilość w pliku jest zawsze zapisywana dla podstawowej jednostki miary. W przypadku eksportu wg kodu EAN ilość w pliku jest zawsze zapisywana dla jednostki miary z dokumentu.
  • Cena – dla dokumentów, na których podatek VAT jest liczony algorytmem od netto zapisywana jest cena netto. Dla dokumentów, na których podatek VAT jest liczony algorytmem od brutto zapisywana jest cena brutto. Dla dokumentów walutowych przenoszona jest cena w walucie dokumentu (plik nie zawiera informacji o walucie).

Przy kilkukrotnym eksportowaniu pozycji do tego samego pliku, dane są zawsze nadpisywane.

Wyeksportowany plik jest zgodny z plikiem wykorzystywanym podczas importu pozycji na dokument, dzięki temu można przyspieszyć wystawianie dokumentów.

Eksport listy towarów z Arkuszy Inwentaryzacyjnych. 

 

[/su_list]




Rabaty występujące w programie zostały podzielone na dwie grupy: rabaty związane z kontrahentem i z towarem. O tym, który rabat będziemy wykorzystywać decydują: 

  • priorytety – program zawsze stosuje rabat o najwyższym priorytecie
  • ustawienie metody obliczania w Konfiguracji firmy/ Handel/ Rabaty.

Uwaga
Funkcja rabatowania jest aktywna tylko, jeśli Użytkownik posiada moduł Handel lub Handel Plus.

Uwaga
Rabaty procentowe można ustalać wyłącznie dla domyślnej grupy towarów. Jest to grupa, którą wskazuje się w oknie pozycji cennika na zakładce [Ogólne].

Metoda obliczania upustu:

W programie mamy możliwość określenia metody obliczania upustu:

  • rabat addytywny – jest sumą rabatu udzielonego dla kontrahenta i danego towaru. Rabat ten polecany jest przy niskich stopach upustów, w szczególnych przypadkach może przekroczyć 100%
  • rabat multiplikatywny – zapewnia, że rabat wypadkowy kontrahenta i towaru nie przekroczy 100%.
  • rabat kontrahenta – w przypadku zdefiniowania rabatu dla kontrahenta i dla towaru, ważniejszy jest rabat kontrahenta i on zostanie uwzględniony na dokumencie.
  • rabat towaru – w sytuacji zadeklarowania rabatu dla kontrahenta i dla towaru, program uwzględni rabat związany z towarem.

Przykład

W celu łatwiejszego zrozumienia istoty rabatów przeanalizujmy następującą sytuację:

  • kontrahent CIS ma 20% rabat
  • towar AB ma ustalony 30% rabat

Jaki rabat zostanie wyliczony jeśli kontrahent CIS kupi towar AB?

Rabat addytywny20%+30% = 50%
Rabat multiplikatywny(1-(1-20%)*(1-30%) = 44%
Ważniejszy rabat towaru0.3
Ważniejszy rabat kontrahenta0.2

Rabat typu stała cena

Rabat typu stała cena ma najwyższy priorytet (szczegółowy opis w artykule Priorytety rabatów) w stosunku do innych rabatów ustalonych w programie. Oznacza to, że w przypadku określenia stałej ceny dla towaru pomijane są pozostałe rabaty zdefiniowane dla tego towaru lub dla kontrahenta.

Szczegóły zostały opisane w artykule Rabat typu stała cena.

Zestawienie rabatów kontrahenta

Obsługa rabatów na dokumencie

Podczas wystawiania faktury korzystając z wcześniej określonych rabatów – program sam, w zależności od zadanego sposobu upustów ustali właściwe ceny sprzedaży. Dla każdej pozycji zostanie uzupełnione pole rabat (pole jest edytowalne – rabat można zmienić).

Jeśli nie zdefiniowano rabatów dla kontrahenta/ towaru (funkcja jest dostępna również w module Faktury):

  • podczas wystawiania faktury dla każdej pozycji możemy oddzielnie ustalać upusty (lub wpisać bezpośrednio cenę sprzedaży).
  • jeśli na danym dokumencie wszystkie pozycje mają mieć taki sam rabat (bez względu na proponowane) – wtedy po wpisaniu wszystkich pozycji na dokument należy zadeklarować rabat w nagłówku. Program ponownie przeliczy ceny sprzedaży. Należy pamiętać, że punktem wyjścia będzie cena z karty towaru.

Niezależnie od sposobu ustalania rabatów wynikowy upust dla całego dokumentu jest widoczny w nagłówku dokumentu w polu RABAT. Wartość pola jest automatycznie przeliczana po dopisaniu kolejnej pozycji lub wprowadzeniu zmian na już istniejącej.

Niezależnie od sposobu udzielania rabatu – zawsze pomniejszane są ceny jednostkowe towarów. Jako cena wyjściowa proponowana jest cena z karty towaru z grupy przypisanej kontrahentowi. Przy zmianie wartości rabatu, nowa cena wyliczana jest zawsze od ceny odczytanej z karty towaru.

Uwaga
Dla poszczególnych operatorów można zablokować możliwość zmiany ceny bądź udzielania dodatkowych rabatów na dokumentach. Parametry są opisane w artykule Konfiguracja uprawnień operatora.

Rabaty na dokumentach skojarzonych

W przypadku konwersji dokumentów mechanizm wyliczania rabatu w nagłówku działa w ten sposób, że:

  • jeśli dokumenty konwertowane są 1→1: na tworzony dokument przepisywany jest rabat z nagłówka z dokumentu pierwotnego
  • jeśli dokumenty konwertowane są w stosunku wiele →1: na tworzonym dokumencie wyliczany jest rabat wynikowy wg wzoru: (wartość przed rabatem – wartość po rabacie)/ wartość przed rabatem * 100%




Seryjne kopiowanie dokumentów

Możliwość seryjnego kopiowania dotyczy dokumentów sprzedaży: FakturParagonów.

Funkcja działa w ten sposób, że po wciśnięciu <CTRL> i <INSERT> (<CTRL> i  ) kopiowane są wszystkie dokumenty zaznaczone  na liście. Po wciśnięciu <CTRL> i <INSERT> program pyta, czy rozpocząć kopiowanie zaznaczonych dokumentów. Jeśli użytkownik potwierdzi – program rozpoczyna operację. Podczas kopiowania dokumentów program wyświetla okno z informacją, które dokumenty są kopiowane i jakie numery zostały nadane nowym dokumentom.

Utworzone dokumenty są zapisywane do bufora.

Podczas seryjnego kopiowania obowiązują takie same zasady jak w przypadku kopiowania pojedynczych dokumentów.

Seryjne zatwierdzanie dokumentów

W programie możliwe jest seryjne zatwierdzenie z listy dokumentów będących w buforze. Opcja działa dla:

  • Faktur Sprzedaży,
  • Paragonów,
  • Faktur Zakupu od rolnika ryczałtowego,
  • Dokumentów Wewnętrznych Sprzedaży,
  • Dokumentów Wewnętrznych Zakupu,
  • Faktur Pro Forma,
  • Korekt,

W modułach Handel, Handel Plus dla:

  • Wydań Zewnętrznych,
  • Przyjęć Zewnętrznych,
  • Rozchodów Wewnętrznych,
  • Przyjęć Wewnętrznych,
  • Przesunięć Międzymagazynowych,
  • Przyjęć Wewnętrznych Produktów,
  • Rezerwacji Odbiorcy,
  • Zamówień u Dostawcy.

Dokumenty można zatwierdzić wybierając z menu kontekstowego opcję Zatwierdź dokumenty.

Dotyczy wersji: 2020.5.1
Seryjnie zatwierdzać można zarówno dokumenty z odroczonym terminem płatności, jak i te płatne gotówką czy kartą.

Uwaga
W wersji standardowej programu dokumenty są zapisywane bez tworzenia WZ/ PZ. Utworzenie WZ do Faktury/ Paragonu jest możliwe z poziomu listy (uwaga dotyczy modułów Handel, Handel Plus).

Przy jednoczesnym zatwierdzaniu kilku dokumentów przychodowych zmieniających ostatnią cenę zakupu na karcie towaru, dokument zatwierdzany jako ostatni zaktualizuje cenę zakupu na karcie towaru.

W przypadku zatwierdzania z listy korekty do Faktury Zakupu od Rolnika Ryczałtowego, jeśli korygowana FRR jest powiązana z Fakturą Zakupu, program nie utworzy automatycznie korekty do FZ. Aby utworzyć korektę do Faktury Zakupu należy na korekcie do FRR z menu kontekstowego wybrać opcję Przekształcenie do FZ korekta.

Na karcie operatora (menu System/ Konfiguracja/ Program/ Użytkowe/ Operatorzy), na zakładce [Blokady dostępu] jest procedura Seryjne zatwierdzanie dokumentów umożliwiająca zablokowanie operatorowi opcji zatwierdzania dokumentów z listy.

Seryjne zatwierdzanie dokumentów płatnych gotówką oraz kartą płatniczą

W przypadku dokumentów generujących płatności:

  • Faktur Zakupu,
  • Faktur Sprzedaży,
  • Paragonów,
  • Wydań Zewnętrznych (z zaznaczonym parametrem Płatność)


po wywołaniu funkcji seryjnego zatwierdzenia dokumentów, generowany jest komunikat: Zaznaczone dokumenty zostaną zatwierdzone. Czy podczas zatwierdzania rozliczyć dokumenty płatne gotówką/ kartą? (Tak/ Nie/ Anuluj).

Wybór opcji Tak będzie skutkował rozliczeniem dokumentów, na których wskazano formę płatności o typie gotówka bądź karta z terminem 0 dni – w menu Kasa/ Bank/ Zapisy kasowo/ bankowe zostanie utworzona wpłata/ wypłata rozliczająca dany dokument:

  • Podczas generowania płatności z poziomu listy dokumentów sprawdzane są takie same warunki jak podczas generowania płatności z poziomu formularza dokumentu.
  • Zapis zostanie utworzony w Rejestrze kasowo/ bankowym skojarzonym z formą płatności wybraną na dokumencie. Jeśli w danym Rejestrze nie ma otwartego Raportu, do którego można dodać płatność – Użytkownik otrzyma pytanie czy chce taki Raport otworzyć.
  • Numeracja zapisu jest zależna od ustawienia parametru w menu System/ Konfiguracja/ Firma/ Kasa/ Bank/ Parametry – Domyślny schemat numeracji dla automatycznych zapisów kasowych.
    • Jeżeli parametr jest zaznaczony to przy automatycznych zapisach kasowych/ bankowych schemat numeracji dokumentów jest pobierany z menu System/ Konfiguracja/ Firma / Kasa/ Bank/ Dokumenty: KP/KW z kolumny Definicja – KP dla zapisów typu Przychód, KW dla zapisów typu Rozchód.
    • Jeżeli parametr jest niezaznaczony to przy automatycznych zapisach kasowych/bankowych schemat numeracji dokumentów jest taki sam jak numer rozliczanego dokumentu.
  • Zapis kasowy otrzyma datę zgodną z ustawieniem w menu System/ Konfiguracja/ Firma/ Kasa/ Bank/ Daty dokumentów – Data zapisu kasowego przy zapisie FS/ PA/ FZ.
  • Zapisy tworzone są zgodnie z podziałem wprowadzonym na dokumencie, na zakładce [Płatności].
  • Jeśli na Fakturze Sprzedaży dodano kaucję płatną gotówką bądź kartą – podczas zatwierdzania FS zostanie utworzony również zapis kasowy rozliczający kaucję. Po utworzeniu dokumentu Wydania Kaucji – zapis zostanie rozliczony z WKA.

Uwaga
Podczas seryjnego zatwierdzania Paragonów, nie zostaną one automatycznie fiskalizowane. Aby je zafiskalizować, po ich zatwierdzeniu na stałe, dla każdego dokumentu należy wybrać na liście PA opcję w menu kontekstowym Fiskalizacja paragonu.

Uwaga
W przypadku seryjnego zatwierdzania Faktur Sprzedaży oraz Paragonów z formą płatności, która jest powiązana z terminalem płatniczym (forma płatności z zaznaczonym w konfiguracji parametrem Terminal płatniczy), płatność nie zostanie przekierowana na terminal płatniczy.

Seryjne usuwanie dokumentów

Na listach istnieje możliwość seryjnego kasowania dokumentów. Jeśli na liście zaznaczona jest przynajmniej jedna pozycja  - po wciśnięciu przycisku Usuń (lub wybraniu opcji z menu kontekstowego) program dodatkowo poprosi o potwierdzenie usunięcia dokumentów. W trakcie kasowania spośród zaznaczonych pozycji usunięte zostaną wszystkie dokumenty w buforze. Informacja o przebiegu operacji kasowania jest wyświetlana w odrębnym oknie.

Seryjne tworzenie dokumentów magazynowych

Uwaga
Do tworzenia dokumentów magazynowych jest wymagany moduł Handel lub Handel Plus.

Funkcja została opisana w artykule Tworzenie WZ/PZ do dokumentów handlowych.

Seryjna zmiana stawek VAT na dokumentach w buforze

Dla dokumentów:

  • FS, PA, FZ, FPF, FWS,
  • RO, ZD, WZ, PZ (wymagany moduł Handel lub Handel Plus)

będących w buforze można zmienić stawki zgodnie z zapisanymi na karcie towaru (opcja nie jest dostępna dla korekt w buforze).

Po zaznaczeniu dokumentów, dla których chcemy wykonać aktualizację stawek VAT należy wybrać opcję dostępną na liście w menu kontekstowym: Pobierz stawki VAT z cennika.

Aktualizacja stawek VAT nie dotyczy:

  • FS, FZ, PA w buforze utworzonych na podstawie WZ/PZ,
  • Faktury Sprzedaży finalnej w buforze utworzonej na podstawie Faktury Pro Forma,
  • WZ w buforze utworzonego do FPF powiązanej z Fakturami Zaliczkowymi.

Seryjna zmiana atrybutów dokumentów handlowych i magazynowych

Dla zaznaczonych na liście handlowych i magazynowych poprzez operacje seryjne

można dodawać/ usuwać/ zmieniać atrybuty dokumentu.

Operacje seryjne – Dodaj/ zmień/ usuń atrybut dokumentu

  • Dodaj atrybut – w oknie operacji należy wybrać atrybut, który chcemy przypisać do zaznaczonych dokumentów, można opcjonalnie wskazać jego wartość.
  • Zmień atrybut – w oknie operacji należy wybrać atrybut, którego wartość chcemy zmienić na zaznaczonych dokumentach. Pozostawienie nieuzupełnionej wartości skutkuje usunięciem dotychczasowej wartości atrybutu z formularza dokumentu, z zakładki [Atrybuty].
  • Usuń atrybut – w oknie operacji należy wybrać atrybut, który chcemy usunąć z zaznaczonych dokumentów.

Uwaga
Aby zmieniać atrybuty (w tym seryjnie) na dokumentach zapisanych na stałe, należy w menu System/ Konfiguracja/ Program/ Użytkowe/ Operatorzy – na karcie operatora, na zakładce [Ogólne] zaznaczyć parametr Zmiana atrybutów/ kodów JPK na zatw. dok.

Zmiana kategorii w nagłówku dokumentu

Na listach dokumentów handlowo magazynowych dostępna jest opcja seryjnej zmiany kategorii w nagłówku dokumentu:

Funkcja działa dla pozycji zaznaczonych na liście bądź dla dokumentu podświetlonego na liście, jeśli nie zaznaczono żadnych pozycji:

Wykonanie funkcji  Zatwierdź bez wyboru kategorii skutkuje usunięciem kategorii z nagłówka dokumentu.

Seryjna zmiana atrybutów JPK_FA

Funkcja seryjnego dodawania/ usuwania/ zmiany atrybutów przenoszonych do pliku JPK_FA jest dostępna na liście:

  • Faktur Sprzedaży,
  • Faktur Zakupu,

 
dla zaznaczonych pozycji, pod przyciskiem Operacji seryjnych:

Uwaga
Uwaga: Aby zmieniać atrybuty JPK_FA (w tym seryjnie) na dokumentach zapisanych na stałe, należy w menu System/ Konfiguracja/ Program/ Użytkowe/ Operatorzy – na karcie operatora, na zakładce [Ogólne] zaznaczyć parametr Zmiana atrybutów/ kodów JPK na zatw. dok.

Seryjna zmiana kodów JPK_V7

Funkcja seryjnego dodawania/ usuwania kodów JPK_V7 jest dostępna na liście:

  • Faktur Sprzedaży,
  • Faktur Zakupu,
  • Paragonów,
  • Dokumentów Wewnętrznych Sprzedaży,
  • Dokumentów Wewnętrznych Zakupu.

dla zaznaczonych pozycji, pod przyciskiem Operacji seryjnych:

Uwaga
Uwaga: Aby zmieniać kody JPK_V7 (w tym seryjnie) na dokumentach zapisanych na stałe, należy w menu System/ Konfiguracja/ Program/ Użytkowe/ Operatorzy – na karcie operatora, na zakładce [Ogólne] zaznaczyć parametr Zmiana atrybutów/ kodów JPK na zatw. dok.

Po wybraniu tej operacji należy zaznaczyć kody, które chcemy dodać do/ usunąć z dokumentów i zatwierdzić wybór przyciskiem Dodaj kody JPK_V7/ Usuń kody JPK_V7 bądź klawiszem <F8>:

Seryjne dodawanie kodów JPK_V7




Na podstawie Ustawy z dnia 9 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw, dla transakcji dokonanych pomiędzy przedsiębiorcami krajowymi będącymi podatnikami, dotyczących towarów wskazanych w nowym załączniku nr 15 do wyżej wymienionej ustawy o VAT, od 1 listopada 2019 r. należy stosować mechanizm podzielonej płatności (kwota VAT jest automatycznie przelewana przez bank na specjalny rachunek VAT).

Mechanizm podzielonej płatności ma na celu uszczelnienie systemu podatkowego, zastąpił on funkcjonujące dotychczas odwrotne obciążenie. Ma być stosowany obligatoryjnie dla faktur o jednorazowej wartości (bez względu na liczbę wynikających z niej płatności) przekraczającej 15 000 PLN – płatności do takich faktur muszą być dokonywane przelewem oraz wydruk faktury musi posiadać adnotację o zastosowaniu mechanizmu podzielonej płatności. W programie Comarch ERP Optima mechanizm podzielonej płatności został zrealizowany zgodnie z poniższym opisem.

Towary podlegające MPP

W oknie pozycji cennikowej (menu Ogólne/ Cennik), na zakładce [Ogólne] znajduje się parametr MPP – podzielona płatność.

Należy go zaznaczyć dla wszystkich towarów objętych mechanizmem podzielonej płatności. Wykaz towarów objętych MPP znajduje się w załączniku nr 15 do ustawy o VAT (zostały tu przeniesione towary i usługi, dla których dotychczas obowiązywał mechanizm odwrotnego obciążenia, ponadto w nowym załączniku nr 15 zamieszczone zostały między innymi towary takie jak: węgiel i wyroby węglowe, części i akcesoria do pojazdów samochodowych, części i akcesoria do motocykli, maszyny i urządzenia elektryczne).

W związku z tym, że mechanizm podzielonej płatności zastąpił od 01.11.2019 r. odwrotne obciążenie, na wszystkich pozycjach cennikowych, które miały na swoich kartotekach ustawione odwrotne obciążenie na Tak bądź Powyżej limitu, po aktualizacji do wersji 2020.0.1 Comarch ERP Optima, parametr MPP – podzielona płatność został zaznaczony automatycznie.

Na liście zasobów i w cenniku poprzez operację seryjną Zmiana parametrów karty można ten parametr ustawić dla zaznaczonych towarów:

W arkuszu MS Excel zawierającym wyeksportowany cennik znajduje się kolumna Podzielona płatność, wartość 1 oznacza dla towaru zaznaczony parametr MPP – podzielona płatność (wartość 0 – parametr niezaznaczony). Podczas importu cennika z pliku MS Excel parametr jest ustawiany na dodawanych do bazy towarach zgodnie z informacją zawartą w arkuszu.

Kontrahenci

Kontrahenci, dla których ma być stosowany mechanizm podzielonej płatności powinni mieć określony status jako Krajowy – menu Ogólne/ Kontrahenci, karta kontrahenta, zakładka [Handlowe], pole Status.

Ze względu na to, że mechanizm podzielonej płatności od 01.11.2019 r. zastąpił dla transakcji krajowych odwrotne obciążenie, na formularzu kontrahenta dla krajowych podmiotów gospodarczych, należy zmienić status kontrahenta z Podatnikiem jest nabywca na Krajowy (menu Ogólne/ Kontrahenci – karta kontrahenta, zakładka [Handlowe], pole Status). Zmianę tę można wykonać dla podmiotów zaznaczonych na liście poprzez Operacje seryjne/ Zmień status:

Aby znaleźć na liście kontrahentów ze statusem Podatnikiem jest nabywca, należy z dodatkowych kolumn dodać do widoku kolumnę Status.

Jeśli po wykonaniu zmiany statusu kontrahenta zajdzie jeszcze potrzeba wystawienia dla niego transakcji z odwrotnym obciążeniem, status Podatnikiem jest nabywca należy ustawić z poziomu dokumentu na zakładce [Kontrahent].

Mechanizm podzielonej płatności na dokumentach

  • Zastosowanie podzielonej płatności na fakturze oznacza, że kwota VAT zostanie automatycznie przelana przez bank na specjalny rachunek VAT.
  • Dla Faktur Sprzedaży, Faktur Pro Forma, Faktur Zaliczkowych, Faktur Zakupu oraz korekt do tych dokumentów, na zakładce [Ogólne] znajduje się parametr MPP – podzielona płatność umożliwiający rozliczenie faktury za pomocą mechanizmu podzielonej płatności.
    • Jeśli stosowano odwrotne obciążenie wg karty towaru (w menu System/ Konfiguracja/ Firma/ Handel/ Parametry zaznaczony parametr Odwrotne obciążenie wg karty towaru), parametr jest widoczny na fakturach, które mają wszystkie daty większe niż 10.2019 r.
    • Jeśli w konfiguracji nie jest zaznaczony parametr o stosowaniu odwrotnego obciążenia wg karty towaru, parametr jest widoczny na fakturach od wersji 2020.0.1 Comarch ERP Optima, należy jednak pamiętać, że dla faktur wystawianych do 31.10.2019 r. obowiązywał mechanizm odwrotnego obciążenia.
  • Od 01.11.2019 r. towary na fakturze mają naliczony podatek VAT zgodnie ze stawką VAT ustaloną w pozycji cennikowej (do 31.10.2019 stosowane było odwrotne obciążenie, towary podlegające temu mechanizmowi na fakturze miały stawkę VAT NP). Na fakturze widoczna jest informacja o łącznej wartości brutto towarów (z uwzględnieniem podatku VAT) dodanych na dokument, które na swoich kartotekach mają zaznaczony parametr o zastosowaniu podzielonej płatności:

W łącznej wartości dokumentu podlegającej MPP nie są uwzględnianie pozycje ze stawką VAT NP. W przypadku dokumentów w walucie obcej, wyświetlana jest suma wartości pozycji przeliczonych na walutę PLN.

  • Faktury, które podlegają mechanizmowi podzielonej płatności muszą mieć zaznaczony parametr MPP – podzielona płatność. Płatności do takich dokumentów mają w menu Kasa/ Bank/ Preliminarz płatności zaznaczony parametr MPP – podzielona płatność oraz wyodrębnioną kwotę podatku VAT.

  • Parametr MPP – podzielona płatność jest zaznaczany na dokumencie automatycznie po spełnieniu poniższych warunków:
    • na dokumencie wszystkie daty są większe niż 31.10.2019,
    • kontrahent jest podmiotem gospodarczym o statusie krajowy bądź podatnikiem jest nabywca,
    • wartość dokumentu przekracza 15 000 PLN,
    • przynajmniej jeden z towarów dodanych na dokument ma na kartotece zaznaczony parametr MPP – podzielona płatność oraz przypisaną stawkę VAT różną od NP,

Dotyczy wersji: 2020.1.1

    • w przypadku Faktur Sprzedaży, Faktur Zakupu wystawionych w walucie obcej – płatność VAT jest wykazana w PLN. W przypadku Faktur Pro Forma wystawionych w walucie obcej – w menu System/ Konfiguracja/ Firma/ Handel/ Parametry – jest zaznaczona opcja Płatność VAT w PLN na fakturach krajowych w walucie.

Do czasu zapisania dokumentu na stałe, Użytkownik może ręcznie zmieniać ustawienie parametru MPP.

Jeśli spełnione są powyższe warunki, ale Użytkownik odznaczył parametr MPP na dokumencie, to przy zapisie dokumentu wyświetlana jest informacja: Na dokumencie są towary, które na mocy ustawy o VAT powinny być rozliczone za pomocą mechanizmu podzielonej płatności. Czy zastosować mechanizm podzielonej płatności? (Tak/ Nie).

Po wybraniu Tak parametr MPP – podzielona płatność zostanie zaznaczony.

  • Nie ma możliwości seryjnego zatwierdzenia faktur, na których mimo spełnienia warunków obligatoryjnego stosowania MPP, nie zaznaczono parametru MPP – podzielona płatność. Takie dokumenty należy zatwierdzać pojedynczo z poziomu otwartego formularza.
  • W przypadku, kiedy na karcie kontrahenta (menu Ogólne/ Kontrahenci), na zakładce [Płatności] jest zaznaczony parametr MPP – podzielona płatność (do wersji 2019.6.1 parametr nosił nazwę Split Payment) to po wybraniu tego kontrahenta na dokument, parametr MPP – podzielona płatność jest zaznaczany automatycznie – nie są sprawdzane powyższe warunki.
  • Ze względu na to, że należności za faktury, na których zastosowano mechanizm podzielonej płatności powinny być uiszczane na rachunek bankowy, jeśli na dokumencie wybrane są płatności powiązane z rejestrem kasowym bądź o typie gotówka, podczas zapisu dokumentu informujemy Użytkownika, że: Dokument został zakwalifikowany do rozliczenia mechanizmem podzielonej płatności. Na dokumencie wybrana forma płatności nie jest skojarzona z rejestrem bankowym. Czy chcesz zmienić płatność? (Tak/ Nie).

    Dodatkowo w polu Razem zawierającym łączną wartość brutto dokumentu, wyświetlane jest ostrzeżenie na ten temat: Dokument został zakwalifikowany do rozliczenia mechanizmem podzielonej płatności. Na dokumencie wybrana forma płatności nie jest skojarzona z rejestrem bankowym.

Z uwagi, że Faktury Pro Forma nie generują płatności, powyższa informacja nie jest wyświetlana na FPF.

Uwaga
Nie ma możliwości zaznaczenia parametru MPP – podzielona płatność na Fakturach Sprzedaży tworzonych do Paragonów.

  • Na wydrukach Faktur Sprzedaży, Fktur Pro Forma, Faktur Zaliczkowych oraz korekt do tych dokumentów, dla których zastosowano MPP, widoczna jest adnotacja Mechanizm podzielonej płatności.
  • Parametr MPP – podzielona płatność nie jest automatycznie zaznaczany przez program na fakturach wystawianych na podmiot o typie Bank, Pracownik, Wspólnik.

 

Korekty

  • Korekty (ilości/ wartości/ stawki VAT/ kursu waluty), niezależnie od daty wystawienia, przejmują ustawienia dotyczące odwrotnego obciążenia/ mechanizmu podzielonej płatności z korygowanego dokumentu, tzn. jeśli na korygowanej fakturze wystawionej przed 01.11.2019 r. zastosowano dla towarów odwrotne obciążenie, to na korekcie, mimo, że zostanie ona wystawiona po 31.10.2019 r., również będzie zastosowane odwrotne obciążenie. Analogicznie, na korekcie dotyczącej dokumentu objętego mechanizmem podzielonej płatności, automatycznie zaznaczany jest parametr MPP – podzielona płatność i na wydruku widnieje adnotacja Mechanizm podzielonej płatności.

Użytkownik ma możliwość ręcznej zmiany ustawienia parametru MPP – podzielona płatność na korekcie.

  • Na Korekcie Granicznej, z wyjątkiem sytuacji, kiedy kontrahent wskazany na FZKG ma na karcie zaznaczony parametr MPP – podzielona płatność, parametr MPP – podzielona płatność jest zawsze domyślnie niezaznaczony.
  • Korekta danych – jeżeli Faktura Sprzedaży spełnia wszystkie wymogi do zastosowania mechanizmu podzielonej płatności i towary na FS mają naliczony podatek VAT, a mimo to została zatwierdzona na stałe bez zaznaczonego parametru MPP – podzielona płatność, do takiej FS można wystawić korektę danych, na której należy zaznaczyć parametr MPP – podzielona płatność, wówczas na korygowanej FS oraz na płatności w menu Kasa/ Bank/ Preliminarz płatności zostanie zaznaczony parametr o zastosowaniu podzielonej płatności, na wydruku będzie drukowana adnotacja Mechanizm podzielonej płatności. W przypadku wydruku Eko – korekta danych, aby na wydruku drukowana była adnotacja Mechanizm podzielonej płatności, w polu Korekta z tytułu należy wpisać Mechanizm podzielonej płatności.

Jeśli na korygowanej FS nie naliczono VAT, po korekcie danych, należy do FS wystawić korektę stawki VAT i zaznaczyć na niej MPP – podzielona płatność.

Faktury zaliczkowe i finalne Faktury Sprzedaży do Faktur Pro Forma

Dotyczy wersji: 2020.1.1
Dla krajowych podmiotów gospodarczych ustawienie parametru MPP – podzielona płatność jest przenoszone na tworzone z FPF – Faktury Zaliczkowe oraz Finalne Faktury Sprzedaży. Jeśli Użytkownik na Fakturze Pro Forma odznaczy parametr MPP – podzielona płatność, na powiązanej Fakturze Zaliczkowej i finalnej Fakturze Sprzedaży, parametr ten zostanie automatycznie zaznaczony w sytuacji, kiedy Faktura spełnia warunki do obligatoryjnego zastosowania podzielonej płatności.

Dokumenty w walutach obcych

Mechanizmowi podzielonej płatności podlegają wyłącznie faktury wystawione w walucie obcej dla krajowych podmiotów gospodarczych, na których płatność VAT naliczana jest w PLN (na formularzu faktury, na zakładce [Płatności] musi być zaznaczony parametr VAT w PLN). W tym celu należy zaznaczyć w menu System/ Konfiguracja/ Firma/ Handel/ ParametryPłatność VAT w PLN na fakturach krajowych w walucie.

Dotyczy wersji: 2020.1.1
Na Fakturach Pro Forma wystawianych w walucie obcej, parametr VAT w PLN nie jest dostępny. Parametr MPP – podzielona płatność na takich FPF jest aktywny po zaznaczeniu w menu System/ Konfiguracja/ Firma/ Handel/ Parametry opcji Płatność VAT w PLN na fakturach krajowych w walucie.

Uwaga
Na Fakturach Zaliczkowych wystawionych w walucie obcej, z uwagi na brak możliwości naliczania podatku VAT w PLN, nie ma możliwości zastosowania mechanizmu podzielonej płatności

Dokumenty wystawiane w okresie przejściowym (przełom października i listopada 2019 r.)

  • Dokumenty w buforze, kopiowanie dokumentów:

Dla Faktur Sprzedaży, Faktur Zaliczkowych oraz Faktur Zakupu będących w buforze, na których zastosowano odwrotne obciążenie, po zmianie dat na późniejsze niż 31.10.2019 r., przy zapisie dokumentu wyświetlany jest komunikat: Na dokumencie występują pozycje z odwrotnym obciążeniem. Od 01.11.2019 roku odwrotne obciążenie zostało zastąpione mechanizmem podzielonej płatności. Czy zastosować mechanizm podzielonej płatności? (Tak/ Nie).

    • Po wybraniu Tak status kontrahenta na dokumencie zostanie zmieniony na krajowy, do towarów zostanie doliczony podatek VAT (zgodnie ze stawką VAT ustaloną na kartotece towarowej) oraz:
      • jeśli wartość brutto dokumentu przekracza 15 000 PLN i na towarze jest zaznaczony parametr MPP – podzielona płatność, to na dokumencie zostanie zaznaczony parametr MPP – podzielona płatność. Parametr MPP nie zostanie zaznaczony na dokumencie, jeśli stawka VAT na kartotece towarowej to NP.
    • Po wybraniu Nie, na fakturze zostanie zastosowane odwrotne obciążenie.

Dla dokumentów magazynowych, Zamówień u Dostawcy, Rezerwacji Odbiorcy oraz Faktur Pro Forma będących w buforze na których zastosowano odwrotne obciążenie, po zmianie dat na późniejsze niż 31.10.2019 r., przy zapisie dokumentu wyświetlany jest komunikat: Na dokumencie występują pozycje z odwrotnym obciążeniem. Od 01.11.2019 roku odwrotne obciążenie zostało zastąpione mechanizmem podzielonej płatności. Czy chcesz naliczyć VAT dla pozycji? Po wybraniu Tak status kontrahenta na dokumencie zostanie zmieniony na krajowy oraz do towarów zostanie doliczony podatek VAT (zgodnie ze stawką VAT ustaloną na kartotece towarowej).

Analogiczne komunikaty są wyświetlane dla dokumentów kopiowanych z datą późniejszą niż 31.10.2019 r. na podstawie dokumentów, dla których zastosowano odwrotne obciążenie.

  • Przekształcenia dokumentów:

W przypadku przekształcania dokumentów magazynowych: Wydań Zewnętrznych, Przyjęć Zewnętrznych oraz dokumentów Faktur Pro Forma, Rezerwacji Odbiorcy, Zamówień u Dostawcy, na których zastosowano mechanizm odwrotnego obciążenia, do dokumentów handlowych (Faktur Sprzedaży/ Zakupu), w sytuacji, kiedy na fakturach wszystkie daty są późniejsze niż 31.10.2019 r, program wyświetla komunikat: Na dokumencie występują pozycje z odwrotnym obciążeniem. Od 01.11.2019 roku odwrotne obciążenie zostało zastąpione mechanizmem podzielonej płatności. Czy zastosować mechanizm podzielonej płatności? (Tak/ Nie).

    • Po wybraniu Tak status kontrahenta na dokumencie zostanie zmieniony na krajowy, do pozycji doliczany jest podatek VAT (zgodnie ze stawką VAT ustaloną na kartotece towarowej) oraz na dokumencie jest zaznaczany parametr MPP w sytuacji, kiedy wartość brutto dokumentu przekracza 15 000 PLN oraz na towarze jest zaznaczony parametr MPP.
      Parametr MPP nie zostanie zaznaczony na dokumencie, jeśli stawka VAT na kartotece towarowej to NP.
    • Po wybraniu Nie, na fakturze zostanie zastosowane odwrotne obciążenie.

 

 




Atrybuty na dokumentach handlowych i magazynowych:

Na formularzu dokumentu znajduje się zakładka: [Atrybuty/ JPK]. Z tego poziomu użytkownik może uzupełniać i modyfikować listę atrybutów związanych z dokumentem. Do dokumentu można przypisać dowolną ilość atrybutów, a jeden atrybut może być przypisany do dokumentu wiele razy (na przykład z różnymi wartościami).

Podczas wystawiania nowego dokumentu na zakładkę [Atrybuty/ JPK] przenoszone są automatycznie wszystkie atrybuty kontrahenta, przypisane na jego karcie z zaznaczonym parametrem Przenosić na transakcje. W takim przypadku proponowana jest również wartość domyślna atrybutu podana na karcie kontrahenta.

Użytkownik może na dokument dopisać inne atrybuty. Podczas dodawania atrybutu na dokument, po wciśnięciu przycisku   wyświetlana jest lista atrybutów zbudowana z dwóch zakładek: 

  • Atrybuty dokumentu – na liście widoczne są wszystkie atrybuty typu atrybut dokumentu, jakie zostały zdefiniowane w programie. Atrybuty dokumentu nie są przenoszone na zakładkę automatycznie.
  • Atrybuty kontrahenta – na liście widoczne są wszystkie atrybuty typu atrybut kontrahenta zdefiniowane w programie, niezależnie od tego, czy zostały przypisane na karcie kontrahenta.

W przypadku atrybutów dokumentu i atrybutów kontrahenta wpisywanych na dokument bezpośrednio z poziomu transakcji nie ma możliwości określenia wartości domyślnej dla atrybutu (użytkownik musi uzupełniać wartość bezpośrednio na dokumencie).

Uwaga
W przypadku zmiany kontrahenta NIE są aktualizowane atrybuty przypisane na dokument. Zmiany na zakładce [Atrybuty/ JPK] związane za zmianą kontrahenta Użytkownik musi wprowadzić bezpośrednio z poziomu zakładki.

Atrybuty przypisane do dokumentu wraz z wartościami są przenoszone podczas kopiowania dokumentów.

Dla zaznaczonych na liście dokumentów handlowych i magazynowych poprzez operacje seryjne można dodawać/ usuwać/ zmieniać atrybuty dokumentu.Dla Faktur Sprzedaży oraz Zakupu można również seryjnie zmieniać atrybuty wykorzystywane w JPK_FA.

Uwaga
Wystawianie dokumentów związanych z obsługą magazynów jest dostępne w modułach Handel, Handel Plus.

Na zakładce [Atrybuty/ JPK] znajduje się również tabela Kody JPK_V7 zawierająca kody, którymi dokument musi być opisany na potrzeby deklaracji JPK_V7. Szczegóły tej funkcji zostały opisane w biuletynie Jednolity plik kontrolny.

Dotyczy wersji: 2020.5.1
Z poziomu listy, dla zaznaczonych Faktur Sprzedaży, Faktur Zakupu, Paragonów, Dokumentów Wewnętrznych Sprzedaży oraz dla Dokumentów Wewnętrznych Zakupu można poprzez operacje seryjne zmienić kody JKP_V7.

Przenoszenie atrybutów na dokumenty skojarzone i korygujące

Przenoszenie atrybutów na dokumenty skojarzone (w przypadku przekształceń dokumentów np.: RO -> FS, FS -> WZ itp.) jest uzależnione od zaznaczenia parametru w Konfiguracji firmy/ Ogólne/ Parametry: Kopiuj atrybuty na dokumenty powiązane.

Przenoszenie atrybutów na dokumenty korygujące jest uzależnione od ustawienia parametru w Konfiguracji firmy/ Ogólne/ Parametry: Kopiuj atrybuty na korekty.

Jeśli parametr jest zaznaczony – na dokumenty powiązane/ korekty przenoszone są wszystkie atrybuty wraz z wartościami, wskazane na zakładce [Atrybuty/ JPK] na dokumencie źródłowym, niezależnie od tego, czy są to atrybuty typu dokument, czy atrybuty kontrahenta.

W przypadku przekształceń dokumentów, gdy przekształcanych jest wiele dokumentów (np. kilka RO) do jednego (np. FS) – wtedy na dokument wynikowy przenoszone są wszystkie atrybuty z dokumentów przekształcanych. Jeśli zdarzy się sytuacja, że na dokumenty przekształcane przypisany jest taki sam atrybut z identyczną wartością – wtedy na dokumencie wynikowym atrybut ten pojawi się tylko raz.

Uwaga
Wystawianie dokumentów związanych z obsługą magazynów jest dostępne w modułach Handel, Handel Plus.

 




Marża na dokumentach

Użytkownicy, którzy posiadają moduł Analizy, mają możliwość wywołania dodatkowych raportów dotyczących marży, cen sprzedaży itp.:  

  • Analiza marży – z poziomu formularza dokumentu (podgląd dokumentu), dotyczy marży na dokumencie
  • Informacje dodatkowe – z poziomu formularza elementu (podgląd pozycji na dokumencie), dotyczy wybranego towaru.

Należy jednak pamiętać, że wywołanie analizy z poziomu wystawianego dokumentu powoduje jego zapis (na trwale lub do bufora, w zależności od zaznaczenia parametrów na dokumencie).

Marża metodą „w stu” i „od stu”

W Konfiguracji firmy/ Handel/ Parametry znajduje się parametr Procent marży obliczany metodą w stu, który pozwala na zdefiniowanie sposobu wyliczania procentowej wartości marży:

  • jeśli parametr nie jest zaznaczony – marża jest wyliczana metodą od stu
  • jeśli parametr jest zaznaczony – marża jest wyliczana metodą w stu.

Algorytmy te różnią się ceną, do której odnoszona jest wartość marży:

  • marża metodą od stu: (cena sprzedaży – cena zakupu)/ cena zakupu * 100
  • marża metodą w stu: (cena sprzedaży – cena zakupu)/ cena sprzedaży * 100

Uwaga
Zmiana sposobu wyliczania procentowej marży w konfiguracji w trakcie pracy nie zmieni już określonych cen sprzedaży. Zmianie ulegnie jedynie wyliczany procent marży.

Koszt własny towaru

Sposób wyliczania kosztu własnego (a tym samym marży) na dokumencie zależy od kombinacji dwóch parametrów w Konfiguracji firmy/ Magazyn/ Parametry:

  • parametr Inicjacja dokumentu: rezerwacja/ pobranie: czy dokument FS/ PA rezerwuje towar czy pobiera go od razu z magazynu (bez dokumentu WZ)
  • parametr Symulacja wartości zakupu (marży): czy symulacja wartości zakupu ma opierać się na średniej cenie zakupu, czy na ostatniej cenie zakupu z karty towaru

Jeśli Faktura Sprzedaży REZERWUJE towar, wówczas do momentu utworzenia dokumentu WZ nie ma informacji o rzeczywistych cenach zakupu. Symulacja wartości zakupu może przebiegać na trzy sposoby:

  • jeśli parametr dotyczący symulacji marży nie jest aktywny: koszt nie jest wyliczany tzn. marża = wartości sprzedaży
  • jeśli zaznaczona jest symulacja wg ostatniej ceny zakupu: koszt towaru wyliczany jest na podstawie ostatniej ceny zakupu pobieranej z karty towaru.
  • jeśli zaznaczona jest symulacja wg średniej ceny z zasobów: na podstawie łącznej wartości zasobów w magazynie oraz ilości towaru program wylicza średnią cenę z zasobów i na jej podstawie wylicza koszt towaru. Należy jednak pamiętać, że jeśli na magazynie nie ma towaru program odwoła się do ostatniej ceny zakupu.

Jeśli Faktura Sprzedaży POBIERA towar z magazynu to informacja o rzeczywistym koszcie towaru jest dostępna już przed wygenerowaniem dokumentu WZ. O tym, kiedy towar jest zdjęty z magazynu (automatycznie wtedy mamy informacje o koszcie towaru) decyduje parametr Kontrola ilości na dok. rozchodowych w Konfiguracji firmy/ Magazyn/ Parametry:

  • przy akceptacji pozycji– towar jest pobierany w chwili wpisania pozycji na fakturę. Tak więc od razu mamy informację o rzeczywistym koszcie towaru i podana marża jest marżą rzeczywistą
  • w edycji przed zapisem – towar jest pobierany z magazynu w chwili pierwszego zapisu całego dokumentu. Dlatego też aby otrzymać informację o rzeczywistym koszcie należy zapisać dokument (np. do bufora). Po ponownym otwarciu, kiedy towar został już zdjęty z magazynu, wykazywany jest rzeczywisty koszt własny towaru. Przed pierwszym zapisem dokumentu – wykazany koszt oparty jest na symulacji (podobnie jak w przypadku rezerwacji towaru na fakturze).

Symulowanego kosztu nie można zaksięgować. Ma on charakter kosztu „tymczasowego”. W momencie wygenerowania dokumentu magazynowego (WZ) koszt własny sprzedaży na FS zostanie wyliczony na dokumencie WZ zgodnie z dostępnymi zasobami.

Przykład

Towar na magazyn został przyjęty na podstawie dwóch dokumentów PZ. Magazyn jest rozliczany metodą FIFO.

PZ1 – 10szt – 10zł/szt. (wartość 100 zł)

PZ2 – 10szt – 20zł/szt. (wartość 200 zł)

FS – 15szt – 40zł/szt. (wartość sprzedaży 600 zł)

Marża wyliczana jest jako różnica wartości sprzedaży i zasymulowanego kosztu własnego sprzedaży (KWS)

Symulacja wg ostatniej ceny zakupu:

KWS  = 15 szt. * 20 zł = 300 zł

Marża =600 zł – 300 zł = 300 zł

Symulacja wg średniej ceny z zasobów:

Średnia cena z zasobów = (100 zł + 200 zł) /(10+10) = 15 zł

KWS  = 15szt*15zł = 225

Marża = 600zł – 225zł = 375

Koszt rzeczywisty towaru (po wygenerowaniu dokumentu WZ) będzie wynosił:

KWS (WZ) = 10 szt.*10 zł + 5 szt.*20 zł = 200 zł.

Marża = 600 zł – 200 zł = 400 zł.

Możliwy jest podgląd marży (symulowanej lub rzeczywistej) dla poszczególnych pozycji dokumentu (kolumny marża i %marży w tabelce zawierającej pozycje towarowe dokumentu).

Dla dokumentów WZ i WKA marża wyświetlana jest zawsze, natomiast dla dokumentów FS, PA, RO i FPF wyświetlanie marży jest uzależnione od zaznaczenia jednego z parametrów w Konfiguracji Firmy/Magazyn/Parametry: Symulacja wartości zakupu(marży)  (wg ostatniej ceny zakupu lub wg średniej ceny z zasobów). Kolumny dotyczące marży pojawią się na tych dokumentach tylko wtedy, jeśli zaznaczony jest jeden z tych parametrów.

Dodatkowo w Konfiguracji Firmy/Magazyn/Inicjacja dokumentu możemy określić czy FS/PA będą rezerwowały czy pobierały towar z magazynu. Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe warunki, w kolumnie marża i %marży wyświetlana jest:

  • Marża symulowana dla pozycji dokumentów:
    • FS/PA z pobraniem w edycji (jeszcze nie zapisane ani do bufora ani na stałe),
    • FS/PA z rezerwacją (na stałe lub bufor),
    • RO (na stałe lub bufor),
    • FPF (na stałe lub bufor).

Na dokumentach w trakcie wystawiania (jeszcze nie zapisanych) zawsze wyliczana jest marża symulowana dla każdej z pozycji towarowych.

  • Marża rzeczywista na dokumentach:
    • pobierających towar z magazynu (WZ, WKA) oraz na dokumentach:
    • FS/PA z pobraniem zapisanych do bufora lub na stałe
    • FS/PA z rezerwacją po przekształceniu do WZ

Marża wyliczana jest metodą „w stu” albo „od stu” w zależności od parametru Procent marży obliczany metodą „w stu”Konfiguracji Firmy/Handel/Parametry.

Zysk z transakcji

Na każdym z dokumentów (WZ, WKA, FS, PA, RO i FPF), na podobnych zasadach jak wyliczanie marży (opisane powyżej) można wyliczyć zysk dla całej transakcji. Dla dokumentów WZ i WKA oraz FS/PA z pobraniem na górnej wstążce z poziomu formularza dokumentu dostępny jest przycisk dla pozostałych tylko wówczas, jeśli zaznaczony jest parametr Symulacja wartości zakupu(marży).

Po wybraniu przycisku pojawia się okno:

Wyświetlana jest wartość netto transakcji, koszt sumaryczny całej transakcji, wartość marży dla całego dokumentu oraz wartość procentowa marży. Dodatkowo, na dokumentach WKA, WZ, FS i PA dostępne są parametry Uwzględniaj korekty, Uwzględniaj WZKK (korekty kosztu Wydania Zewnętrznego). Po ich zaznaczeniu uwzględnione zostaną wszystkie korekty utworzone do danego dokumentu.

Uwaga
Parametr Uwzględniaj WZKK dotyczy WZKK wystawionych od wersji 2012 Comarch ERP Optima.

Uwaga
W oknie Zysk z transakcji w przypadku FPF z zaliczkami, zysk na Fakturze Sprzedaży częściowej liczony jest jako suma wartości zaliczek (wg kursów dla poszczególnych zaliczek) oraz pozostałej kwoty do zapłaty (wg kursu na fakturze częściowej) minus wartość kosztów. Natomiast wartość marży na elementach liczona jest według kursu z faktury częściowej. Stąd mogą wynikać pewne rozbieżności między wartością marży na elementach i na transakcji.

Zysk z transakcji na listach dokumentów

Funkcję Zysk z transakcji można wywołać bezpośrednio z poziomu listy dokumentów – przycisk dostępny jest na wstążce menu. Można też sprawdzić zysk z transakcji dla wielu zaznaczonych dokumentów.

Po zaznaczeniu wybranych dokumentów i naciśnięciu przycisku Zysk z transakcji, wyświetlana jest wartość netto sumarycznie dla wszystkich zaznaczonych dokumentów, koszt zakupu, wartość marży kwotowa oraz procentowa. Dla dokumentów WZ, FS i PA dostępne są parametry Uwzględniaj korekty, Uwzględniaj WZKK (korekty kosztu Wydania Zewnętrznego). Po ich zaznaczeniu uwzględnione zostaną odpowiednio korekty utworzone do wskazanych dokumentów.

Nie ma możliwości wyświetlenia zysku z transakcji dla korekt, faktur zaliczkowych, dokumentów pierwotnych i anulowanych. Dla dokumentów, które nie pobierają towaru z magazynu konieczne jest włączenie symulacji marży w menu System/ Konfiguracja/ Firma/ Magazyn/ Parametry w sekcji Symulacja wartości zakupu (marży). Jeśli wśród zaznaczonych dokumentów będą też ww. dokumenty niepodlegające wyliczeniom, wówczas zostaną one pominięte w podsumowaniu, a Użytkownik zostanie o tym poinformowany odpowiednim komunikatem.

Jeśli w momencie wystawiania dokumentu żaden z parametrów symulacji marży nie będzie zaznaczony, wówczas na dokumencie naliczony zostanie koszt zerowy. Jeśli po zapisie dokumentu bez symulacji marży, włączymy symulację marży w konfiguracji, wówczas funkcja Zysk z transakcji, dostępna z poziomu listy dokumentów pokaże dla takiego dokumentu koszt symulowany na podstawie wartości pobranych z formularzy poszczególnych towarów – aktualny na moment wywoływania funkcji. Natomiast Zysk z transakcji wyświetlony z poziomu formularza dokumentu, wyliczony jest w momencie zapisu dokumentu i po zmianie parametrów symulacji marży pozostanie niezmienny. Z tego względu, jeśli parametry symulacji marży będą zmieniane w trakcie pracy na programie, marża dokumentu widoczna z poziomu formularza dokumentu może być różna od marży widocznej z poziomu listy

Uwaga
Dla Użytkowników, którzy nie mają uprawnień do informacji o kosztach i zysku (włączony parametr Blokada dostępu do cen zakupu w menu System/ Konfiguracja/ Program/ Użytkowe/ Operatorzy na zakładce [Parametry]), przycisk Zysk z transakcji nie będzie dostępny

Uwaga
Przycisk Zysk z transakcji na liście Faktur Pro Forma oraz Rezerwacji Odbiorcy będzie dostępny jeśli włączona zostanie symulacja marży w menu System/ Konfiguracja/ Firma/ Magazyn/ Parametry w sekcji Symulacja wartości zakupu (marży).

Kontrola marży na fakturze

Na formularzu dokumentu znajdują się dwie kolumny (dostępne po przesunięciu suwaka na liście pozycji):

  • Marża – program wylicza kwotę marży
  • % marży – program wylicza procentową wartość marży

Uwaga
Marża wyliczana jest metodą „w stu” lub „od stu” , w zależności od ustawienia parametru w Konfiguracji firmy/ Handel/ Parametry.

Wyliczona marża jest ściśle związana z wyliczonym kosztem własnym towaru. W zależności od tego czy w chwili wystawienia faktury mamy informację o rzeczywistym koszcie towaru otrzymujemy wartość marży rzeczywistą lub symulowaną. Zasady wyliczania lub symulacji kosztu własnego towaru zostały opisane w rozdziale Koszt własny towaru.

Uwaga
Jeśli Paragon zostanie przekształcony do Faktury Sprzedaży, marża symulowana widoczna jest tylko z poziomu tej faktury, natomiast na Paragonie wartość sprzedaży = marży.

Uwaga
W przypadku symulowania marży (brak informacji o koszcie rzeczywistym), jeśli dokument powstał w wyniku kopiowania (<CTRL>+<INS>) podczas pierwszej edycji marża nie będzie widoczna. Aby zobaczyć marżę na dokumencie należy wcześniej zatwierdzić go do bufora.

Sprzedaż poniżej ceny zakupu

Jeśli program posiada informację o wartości zakupu towaru w chwili jego wpisywania na fakturę lub jest w stanie zasymulować wartość zakupu – wtedy w chwili zatwierdzenia dokumentu porównywana jest wartość zakupu i sprzedaży dla każdego towaru. Jeśli program napotka na pozycje, gdzie cena sprzedaży jest niższa niż cena zakupu, w chwili zatwierdzenia dokumentu wyświetlana jest tabela z informacją o takich towarach.

W Konfiguracji firmy/ Handel/ Parametry – pojawił się parametr Kontrola marży, który umożliwia ustalenie momentu, w którym program powinien sprawdzać, czy wartość sprzedaży nie jest nisza od wartości zakupu:

  • zapis do bufora – porównanie wartości następuje już przy zapisie dokumentu do bufora,
  • na trwałe – program kontroluje ceny sprzedaży dopiero przy zapisie dokumentu na trwałe.

Istnieje możliwość zaznaczenia różnej kombinacji parametrów. W zależności od tego zmienia się moment kontrolowania:

  • podczas zapisu do bufora – program kontroluje marżę tylko w podczas zapisu do bufora (dla dokumentów zapisywanych na trwałe marża nie jest sprawdzana),
  • podczas zapisu na trwałe – program kontroluje marżę tylko podczas zapisu na trwałe (dla dokumentów zapisywanych do bufora marża nie jest sprawdzana),
  • obydwie opcje – program sprawdza marżę podczas zapisu dokumentu, niezależnie od tego czy do bufora, czy na trwałe,
  • żadna opcja – program w ogóle nie kontroluje wartości marży (nie będzie ostrzegał, jeśli marża będzie ujemna),
  • Funkcja działa na Fakturach Sprzedaży, Paragonach oraz dokumentach WZ.

Uwaga
Jeśli użytkownik zaznaczył w Konfiguracji firmy/ Magazyn/ Parametry opcję kontroli ilości towaru w chwili wpisywania pozycji na dokument – wtedy przy każdym zatwierdzeniu pozycji program sprawdza marżę dla wszystkich już wpisanych towarów (i wyświetla informację o tych, gdzie marża jest ujemna).

Granica ceny sprzedaży

Na karcie towaru istnieje możliwość ustawienia maksymalnego rabatu, który może zostać udzielony dla danego towaru lub minimalnej marży, jaka powinna być zachowana przy sprzedaży towaru. Funkcja działa podczas wpisywania towaru na dokument Rezerwacji Odbiorcy/ Faktury Pro Forma/ Faktury Sprzedaży/ Paragonu/ Wydania Zewnętrznego. Zarówno minimalną marżę jak i maksymalny rabat na karcie ustala się jako wartość procentową.

Uwaga
Na karcie operatora (zakładka Parametry) znajduje się parametr Sprzedaż poniżej min. marży/ maks. rabatu. Jeśli zostanie on zaznaczony wtedy podczas wystawiania dokumentu przez operatora nie jest kontrolowana ustalona granica ceny!

W przypadku ustalonego maksymalnego rabatu dla towaru podczas wpisywania na dokument sprzedaży program sprawdza rabat wyliczony dla towaru i jeśli jego wartość przekroczy maksymalny dopuszczalny – nie pozwoli dopisać towaru na dokument (należy zmienić rabat/ cenę).

W przypadku ustalonej minimalnej marży program podczas dopisywania towaru na dokument wylicza uzyskaną marżę i jeśli jest ona niższa niż wymagana – nie pozwoli dopisać towaru.

Uwaga
Aby w trakcie dopisywania towaru program kontrolował minimalną marżę jeszcze przed wydaniem towaru z magazynu (np. na fakturze rezerwującej towar, na dokumencie RO i FPF) należy w Konfiguracji firmy/ Magazyn/ Parametry określić, w jaki sposób ma być wyliczana symulowana marża (na podstawie ostatniej ceny zakupu lub średniej ceny zasobów).

Dopóki towar nie jest zdjęty z magazynu program określa marżę na towarze korzystając z ustawień tego parametru. Należy jednak pamiętać, że nie jest to marża rzeczywista, a jedynie przybliżona. Dopiero w momencie zdejmowania towaru z magazynu program zna rzeczywisty koszt towaru i jest w stanie określić dokładną marżę. Dlatego może zdarzyć się sytuacja, gdy towar zostanie wpisany na dokument (np. FS) z ceną, którą program zaakceptuje, a w chwili zatwierdzania FS i tworzenia dokumentu WZ wyświetli komunikat o przekroczeniu granicy ceny określonej dla towaru. Stanie się tak, jeśli cena, wg której symulowany był koszt na FS będzie niższa niż rzeczywista cena, wg której program będzie próbował zdjąć towar z magazynu na WZ.

Uwaga
Podczas wprowadzania towaru na dokument przez zaznaczenie wielu towarów na liście zasobów lub przy zmianie rabatu w nagłówku dokumentu, jeśli wyliczona cena sprzedaży nie będzie spełniała określonej granicy, program wyświetli komunikat, a dla poszczególnych towarów ustali minimalną cenę tak, by spełniała określoną granicę.

Uwaga
Granica ceny nie jest kontrolowana w przypadku wystawiania korekty wartościowej do dokumentu. Użytkownik może ustalić cenę sprzedaży po korekcie, która nie będzie spełniała ograniczeń określonych na karcie towaru.

W związku z tym może zdarzyć się sytuacja, że operator wystawi dokument WZ, potem korektę wartościową do WZ i po przekształceniu WZ do Faktury Sprzedaży nie będzie mógł zapisać jej na trwałe (program będzie informował o przekroczeniu granicy dla ceny).