Obsługa systemu kaucyjnego

Od 1 października 2025 roku w Polsce zaczyna obowiązywać ogólnokrajowy system kaucyjny, stanowiący istotny element transformacji gospodarki w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym. System ten obejmuje wydanie, zwrot i ponowne wykorzystanie opakowań po napojach – głównie butelek plastikowych PET, puszek aluminiowych oraz szklanych butelek wielokrotnego użytku.

Celem wprowadzenia systemu jest ograniczenie ilości odpadów opakowaniowych trafiających do środowiska, zwiększenie poziomu selektywnej zbiórki oraz osiągnięcie wymaganych przez Unię Europejską wskaźników recyklingu. Wprowadzenie systemu wynika z dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2019/904 dotyczącej ograniczenia wpływu wyrobów z tworzyw sztucznych na środowisko.

Nowelizacja ustawy kaucyjnej wprowadza rozwiązania postulowane przez branżę, takie jak:

• wyłączenie opakowań po produktach mlecznych, które ze względu na specyfikę nie są objęte kaucją
• ujednolicenie systemu oznakowania opakowań, co ułatwia rozpoznawanie produktów objętych systemem przez konsumentów.

Korzyści biznesowe i środowiskowe systemu kaucyjnego:

• redukcja kosztów związanych z gospodarką odpadami,
• poprawa wizerunku firm poprzez działania proekologiczne,
• zwiększenie poziomu odzysku surowców wtórnych,
• rozwój nowego segmentu usług logistycznych i technologicznych,
• wzrost świadomości ekologicznej konsumentów i budowa pozytywnych nawyków zakupowych.

Przedsiębiorcy wprowadzający napoje w opakowaniach objętych systemem zobowiązany są do umieszczenia na tych opakowaniach oznakowania wskazującego na objęcie opakowania systemem kaucyjnym i określającego wysokość kaucji. 

Systemem kaucyjnym objęte są: 

• butelki plastikowe PET o pojemności do 3 litrów – przy zwrocie butelki plastikowej objętej systemem kaucyjnym, a więc ze znakiem systemu kaucyjnego, zwrot wynosi 50 groszy 
• puszki metalowe o pojemności do 1 litra – przy zwrocie puszki objętej systemem kaucyjnym, a więc ze znakiem systemu kaucyjnego, zwrot wynosi 50 groszy. 
• butelki szklane wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra – przy zwrocie butelki szklanej objętej systemem kaucyjnym, a więc ze znakiem systemu kaucyjnego, zwrot wynosi złotówkę. 

Przy sprzedaży napojów w butelkach objętych znakiem kaucyjnym, automatycznie doliczana jest obowiązkowa opłata za opakowanie na stanowisku Comarch POS oraz generowany jest dokument kaucji (WKA – wydanie kaucji). 

System zapewnia automatyczne zarządzanie kaucją podczas sprzedaży, umożliwiając sprzedaż artykułów z obowiązkowym opakowaniem kaucyjnym. Dodatkowo, przy dodaniu artykułu na dokument, automatycznie dodawana jest dodatkowa pozycja z poprawnie zdefiniowaną kwotą kaucji.

Na oknie konfiguracji oddziału Comarch POS dostępny jest parametr, który określa czy w systemie Comarch POS mają być obsługiwane kaucje. Należy go zaznaczyć w celu automatyzacji procesu wydawania kaucji podczas sprzedaży towarów.

Na artykule do którego ma zostać doliczona kaucja należy dodać schemat kaucji w Comarch ERP XL. Schemat kaucji należy dodać na karcie artykułu -> zakładka Jednostki, kody, VAT -> zakładka Opakowanie. Kaucja po dodaniu głównego artykułu zostaje doliczana automatycznie i nie może zostać samodzielnie usunięta. Usunięcie głównego produktu usuwa powiązaną pozycję kaucji.

Na artykule stanowiącym kaucję na zakładce Jednostki, kody, VAT -> zakładka Opakowanie należy wybrać Rodzaj kaucji. Jest to warunek konieczny do wysłania kaucji do Comarch POS, dostępne rodzaje kaucji:

• Butelka plastikowa
• Butelka szklana
• Puszka

Po zatwierdzeniu paragonu lub faktury sprzedaży, na którym doliczona jest kaucja, automatycznie tworzony jest powiązany dokument Wydania Kaucji (WKA), na który przenoszona jest pozycja kaucji. W przypadku utworzenia korekty do paragonu, który zawiera artykuł objęty kaucją, generowany jest jednocześnie dokument korekty wydania kaucji (KWKA).

Podczas wyszukiwania i pobierania dokumentu handlowego (FA lub PA) wystawionego na innym stanowisku przekazywana jest informacja o naliczonych kaucjach wraz z wystawionym dokumentem WKA/WKK.

Artykuły objęte kaucją

Na karcie artykułu do którego ma zostać doliczona kaucja prezentowany jest parametr Produkt objęty kaucją. Parametr świadczy o tym, że do artykułu dodając go na dokument sprzedaży PAR lub FS zostanie automatycznie dodany artykuł, który stanowi kaucję.

Na karcie artykułu objętego kaucją znajduje się również zakładka Kaucja, która prezentuje informacje o artykule doliczanym dodatkowo jako kaucję.

Zakładka Kaucja prezentuje kolumny:

• Nazwa – nazwa artykułu stanowiącego kaucję
• Jednostka opakowania zwrotnego

Artykuły stanowiące kaucję

Na karcie artykułu, który stanowi kaucję prezentowany jest typ artykuły: Opakowanie kaucyjne.

Proces sprzedaży artykułu objętego kaucją

Przy sprzedaży napojów w butelkach objętych znakiem kaucyjnym na dokumentach sprzedaży: paragonie lub fakturze sprzedaży, automatycznie doliczana jest obowiązkowa opłata za opakowanie. Kaucja jest naliczana zgodnie ze schematem obliczeń i jest proporcjonalnie zwiększana wraz ze wzrostem ilości głównego artykułu. Nie ma możliwości zmiany wartości artykułu stanowiącego kaucję.

Po zatwierdzeniu dokumentu PAR z artykułem i kaucją automatycznie generowany jest powiązany dokument WKA. Dokument WKA (Wydanie Kaucji) – rejestruje wydanie (sprzedaż) opakowania kaucyjnego,  automatycznie powiązany z dokumentem paragonu lub faktury sprzedaży.

Przy generowaniu korekty do paragonu lub faktury sprzedaży z artykułem objętym kaucją generowany jest również dokument korekty WKA – KWKA. Dokument KWKA (korekta wydania kaucji) – rejestruje korektę ilości wydanego opakowania kaucyjnego. Jest automatycznie generowany po skorygowaniu ilości sprzedanego artykułu powiązanego z kaucją.

Na formularzu paragonu lub faktury sprzedaży z artykułem objętym kaucją dostępny jest przycisk [Podsumowanie kaucji]. Po wybraniu przycisku prezentowane jest podsumowanie kaucji na dokumencie, zawierające sumę kaucji wydanych.

Z poziomu stanowiska POS zablokowane jest dodawanie artykułów objętych kaucją na inne dokumenty niż PAR/FS (również nie ma możliwości realizacji i podglądu ZS i MMW pochodzących z Comarch ERP XL, na których znajdują się artykuły z kaucją).

Lista dokumentów handlowych

Na liście dokumentów handlowych prezentowane są dokumenty WKA i KWKA. Domyślnie te typy nie są prezentowane na liście dokumentów.

Lista dokumentów handlowych może być filtrowana po typie dokumentu wydanie kaucji i korekta wydania kaucji.

Po wybraniu podglądu dokumentu WKA lub KWKA otwierany jest powiązany dokument sprzedażowy z komunikatem informującym o otwarciu dokumentu PAR/FS lub ich korekt z pozycją kaucji z dokumentu wydania kaucji.

Wydruki

Informacje dotyczące opakowań kaucyjnych są prezentowane na wydruku paragonu i faktury sprzedaży w oddzielnej, niefiskalnej sekcji:

• Opakowania kaucjonowane – dodawana w przypadku sprzedaży artykułów z kaucją (kiedy generowany jest dokument WKA).
  • Pozycje mają wartość dodatnią

W sekcji tej prezentowane są informacje o pozycji – pozycje prezentowane są w takim samym formacie jak pozycje fiskalne na dokumencie, ale zamiast ceny widnieje słowo Kaucja.